Bronisław Misztal's (the Ambassador of Poland in Portugal) report presented on Estoril Political Forum 2015.

Bronisław Misztal's (the Ambassador of Poland in Portugal) report presented on Estoril Political Forum 2015.

2 July 2015

XXIII Forum Polityczne w Estoril

 

Budowanie demokracji, Parterstwo Wschodnie, nacjonalizmy, przyszłość Unii Europejskiej. Od ponad dwóch dekad portugalski Estoril gości prestiżowe, największe na Płw. Iberyjskim forum debaty politycznej, którego uczestnicy podejmują najistotniejsze problemy współczesnej polityki międzynarodowej.

 

 

W dniach 22-24 czerwca podlizboński Estoril już po raz 23. stał się miejscem dyskusji polityków, uczonych, intelektualistów, ekspertów w zakresie stosunków międzynarodowych, a także dyplomatów. Od trzech lat Ambasada RP w Lizbonie uczestniczy w programowaniu tej ważnej konferencji.

Wśród ponad 600 uczestników znaleźli się m.in. doradcy prezydenta Portugalii oraz premiera i ministrów portugalskiego rządu, politycy rządzącej Partii Socjaldemokratycznej oraz opozycyjnej Parii Socjalistycznej, samorządowcy oraz instytucji partnerskich (w tym Uniwersytetu Jagiellońskiego). Motywem przewodnim organizowanego przez Instytut Studiów Politycznych Katolickiego Uniwersytetu Portugalii Forum były: 200-lecie klęski Napoleona pod Waterloo oraz 800-lecie wydania Wielkiej Karty Swobód, w której niektórzy dopatrują się prototypu karty praw człowieka.

Na konferencji, jak co roku, nie zabrakło polskich akcentów. W dniu inauguracji odbyła się sesja „Bronisław Geremek Memorial”- należy już ona do tradycji forum. Polska polityka zagraniczna ma swoje szczególne miejsce na estorilskiej konferencji, w której komitecie programowym zasiadają: ambasador RP Bronisław Misztal, pomysłodawca spotkań, oraz prof. João Carlos Espada, były kierownik Katedry Cywilizacji Europejskiej w Kolegium Europejskim w Natolinie, a obecnie dyrektor Instytutu Studiów Politycznych na Uniwersytecie Katolickim w Portugalii. Tegoroczną sesję otworzył ambasador Misztal, natomiast wykład wygłosił dr Mikołaj Kunicki, dyrektor Studiów o Współczesnej Polsce na Uniwersytecie w Oxfordzie. Wystąpienie doktora Kunickiego koncentrowało się na kwestii coraz mocniejszych głosów nacjonalistycznych, obecnych w dyskursie instytucji politycznych, i społecznych Europy. Pierwszy dzień forum zwieńczył wspaniały występ polskiej śpiewaczki operowej Patrycji Gabrel.

Jednym z tematów debaty kolejnego dnia forum były implikacje pozostałe po IV Szczycie Partnerstwa Wschodniego, który w maju br. odbył się w Rydze. Sesji przewodniczyła ambasador Łotwy w Portugalii, Alda Vanaga, a uczestniczyli w niej m.in. ambasadorowie Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Jednym z mówców tej sesji był redaktor naczelny „Rzeczpospolitej“, Bogusław Chrabota, który krytycznie odniósł się do nowych strategii politycznych w Europie Wschodniej. Bardzo długa i ożywiona dyskusja skupiła się na pytaniu czy sytuacja w Europie Wschodniej stanowi zagrożenie dla całego kontynentu. Starali się na nie odpowiedzieć m.in. ambasador Bronisław Misztal, dr Mikołaj Kunicki, prorektor UJ prof. Zdzisław Mach oraz prof. Lubomir Faltan ze Słowackiej Akademii Nauk.

Warte odnotowania jest wystąpienie prof. Nuno Severiano Teixeiry na sesji o współczesnych wyzwaniach Unii Europejskiej. Prorektor Uniwersytetu Nova w Lizbonie i były minister obrony przedstawił w nim koncepcję stworzenia europejskiego funduszu, którego celem byłoby finansowanie wspólnej polityki bezpieczeństwa. Według Charlesa Powella, dyrektora Królewskiego Instytutu Elcano w Madrycie, należy odróżniać wyzwania moralne od ekonomicznych i stricte militarnych i każde z nich wymaga innego rdzaju planowania politycznego.

Bardzo istotnym - nie tylko z polskiej perspektywy – momentem była inauguracja wydarzenia „Jan Karski Memorial“, które odtąd na stałe zagości na estorilskiej konferencji. Wydarzenie zgromadziło w ogrodach hotelu Palácio Estoril ponad 500 osób. Przewodniczyła mu ambasador Izraela Tzipora Rimon, która podkreśliła znaczenie misji Karskiego. Przypomniała także, że Karski, obywatel trzech krajów (Polski, USA i Izraela), był odznaczony w 2012 r. przez prezydenta USA Baracka Obamę Medalem Wolności, oraz miał godność Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. Ambasador Bronisław Misztal przybliżył zebranym sylwetkę Karskiego na tle historii jego życia i opowiedział o łączącej go z Karskim intelektualnej przyjaźni. Prof. Misztal wskazał, że "dylemat Karskiego", jak to nazwał, jest coraz bardziej zuniwersalizowanym problemem moralnym związanym ze świadomością globalnych niesprawiedliwości, krzywd fizycznych, zbrodni przeciwko ludzkości. Polska, jako powiernik dziedzictwa Jana Karskiego i jako narodowy spadkobierca doktryny społecznej Jana Pawła II ma w tym zakresie szczególne obowiązki, a nasza polityka zagraniczna winna stawać w obronie praw człowieka i podstawowych wartości.

Forum w Estoril wykroczyło swoją tematyką poza granice Europy. Uczestnicy konferencji debatowali także nad rosnącą potęgą Brazylii, rozwojem krajów Afryki (sesja z udziałem premiera Gwinei-Bissau Domingosa Simõesa Pereiry) i trudną drogą państw azjatyckich do demokracji (sesja pod przewodnictwem Vasco Rochy Vieiry, ostatniego portugalskiego gubernatora Makau).

Przyszłoroczne Estoril Political Forum odbędzie się w trzecim tygodniu lipca 2016 r., a jego motywem przewodnim będzie analiza popperowskiej hipotezy o Demokracji i Jej Neprzyjaciołach.

(Bronisław Misztal)